De Europese Commissie heeft in januari 2026 twee oproepen gedaan om feedback te ontvangen over EU zeebeleid.
De eerste over een nieuwe wet voor de EU zeeën en oceaan en de herziening van de EU Richtlijn Maritieme Ruimtelijke Planning (samen de Ocean Act) en ook voor een strategie voor verbeterde observatie van zee en oceaan (Ocean Observation). De Ocean Act zal door de Europese Commissie in het vierde kwartaal 2026 worden voorgesteld. Die Ocean Act zal ook een juridische basis geven voor verbeterde Ocean Observation. Voor Ocean Observation in bredere zin volgt in juni 2026 een strategische Mededeling van de Europese Commissie.
Belanghebbenden kunnen in eerste instantie tot respectievelijk 9 februari (Ocean Act) en 27 februari (Ocean Observation) reageren.
De Commissie schrijft over de twee initiatieven:
Ocean Act
De Europese Commissie heeft in juni 2025 het Europees Oceaanpact vastgesteld. Dit Oceaanpact is een brede strategie die tot doel heeft de oceanen beter te beschermen, een bloeiende blauwe economie te bevorderen en het welzijn van mensen in kustgebieden te ondersteunen. Een hoeksteen van het Oceaanpact is de Europese oceaanwet, die zal voortbouwen op de herziening van de richtlijn maritieme ruimtelijke planning (Richtlijn 2014/89/EU) en de samenhang en doeltreffende uitvoering van maritieme governance in de EU wil verbeteren.
Doel van de oceaanwet is de modernisering van de maritieme ruimtelijke planning om zo aan het Oceaanpact invulling te geven door middel van versterkte nationale sector overschrijdende coördinatie en een versterkte zeebekken aanpak. Ook creëert de oceaanwet een rechtsgrondslag voor de governance van de EU-oceaanobservatie en de gecoördineerde planning van observatiecampagnes. De voorbereiding ervan zal worden afgestemd op de herziening van de kaderrichtlijn mariene strategie om een coherente EU-oceaan governance te waarborgen, en alle voorgestelde maatregelen zullen met die herziening worden gecoördineerd. De oceaanwet zal een coherente en doeltreffende uitvoering ondersteunen, de rapportage stroomlijnen en beperken, en bijdragen tot de opbouw van een overkoepelend governance kader, onder meer voor het oceaanobservatie-initiatief.
Deze oceaanwet zal als rechtsgrondslag dienen voor de basis governance van het oceaanobservatie-initiatief, dat onder meer tot doel heeft een geïntegreerd, kosteneffectief, betrouwbaar en veilig Europees observatiesysteem verder te ontwikkelen. Daarnaast wil deze oceaanwet een coherente en gestandaardiseerde aanpak creëren voor het plannen en in-situ uitvoeren van oceaanobservatiecampagnes en de oceaan gerelateerde rapportageverplichtingen vereenvoudigen voor zowel wetenschappelijke waarnemingen als milieurapportage, waarbij alle aspecten van het mariene milieu aan bod komen.
Ocean Observation Initiative
Het Oceaanobservatie-initiatief van de EU heeft tot doel het organiseren, coördineren, ondersteunen en beheren van de mariene kennis van de EU – die oceaanobservaties, mariene data en digitale toepassingen omvat – om zo een eengemaakt en efficiënt systeem tot stand te brengen. Het wil ook een wereldwijde alliantie uitbouwen met gelijkgestemde en geïnteresseerde landen en de EU positioneren als een betrouwbare lange termijn partner voor het mondiaal systeem voor oceaanobservatie, in het kader van “Kies Europa”.
Bij dit initiatief gaat het om meer dan alleen onderzoek: het is een industriële, wetenschappelijke en culturele inspanning, waarbij de kracht van oceanen wordt ingezet ten bate van de samenleving en tegelijkertijd de EU-autonomie op lange termijn wordt gewaarborgd binnen een veranderend geopolitiek landschap. Betrokkenheid van het publiek is van cruciaal belang, aangezien het succes van het initiatief afhangt van het publieke draagvlak en van de erkenning door het brede publiek van de cruciale rol die oceanen spelen voor de gezondheid, welvaart en toekomst van mensen.
Voor het EU Oceaanpact heeft het Kabinet in juli 2025 een standpunt ingenomen dat u hier kunt terugvinden:
Links voor feedback en de procedures van de Europese Commissie: