Meer inzicht in vermijding van windparkgebieden door kust- en zeevogels na expertworkshop
Sommige kust- en zeevogels vertonen zich minder in of rond windparkgebieden dan buiten die gebieden – er is dus sprake van vermijding. We weten nog weinig van de oorzaken en mechanismen van dit gedrag. Een workshop met experts uit Nederland en België heeft daarin nieuwe inzichten opgeleverd. Vooral visuele verstoring zien de experts als belangrijke factor voor vermijding. Conclusies uit de workshop vormen de start voor vervolgonderzoek.
Vermijding kan leiden tot habitatverlies. Dit kan doorwerken op de populatiegrootte van kust- en zeevogels. Om goede effectinschattingen te kunnen maken van habitatverlies werkt Wozep met rekenmodellen. Daarvoor is veel kennis nodig. Er zijn nog veel kennisleemtes en onzekerheden rondom de werking van vermijding en potentieel habitatverlies door kust- en zeevogels. Om meer grip te krijgen op de bepalende factoren van vermijding heeft Wozep een expertworkshop georganiseerd. Een dag lang, in januari 2026, kwamen experts uit België en Nederland bij elkaar om in interactieve werksessies de meest recente kennis en inzichten over vermijding van kust- en zeevogels bij offshore windparken te verzamelen, te bespreken en daarbij de prioritering in onderzoek vast te stellen.
Visuele verstoring, voedselaanbod en habitatstructuur
De experts zijn het er na afloop over eens dat visuele verstoring de meest bepalende oorzaak lijkt voor vermijding, nauw gevolgd, door veranderingen in voedselaanbod en veranderingen in habitatstructuur (zoals dichtheid van turbines of zichtlijnen voor de vogels). Voor sommige duikende soorten komt ook geluidsverstoring naar voren als factor van belang. De experts benadrukten consequent dat deze oorzakelijke factoren onderling samenhangen, waarbij meerdere verstoringen gelijktijdig kunnen optreden en vaak niet te onderscheiden zijn.
Mechanismen
De experts identificeerden ook verschillende mechanismen die kunnen leiden tot vermijdingsgedrag. Ze noemen onder andere verhoogde waakzaamheid, maskeren van prooidetectie, veranderingen in prooiconcentratie en verschuivingen in prooisamenstelling als gevolg van de aanwezigheid van windturbines.
Betere modellen, betere inschatting van ecologische effecten
De sessie heeft voor nieuw inzicht gezorgd in het veldwerk waaraan Wozep prioriteit moet geven. Met de nieuwe kennis uit dat toekomstige veldwerk kunnen we de habitatverliesmodellen verbeteren. Dat draagt weer bij aan betere effectinschattingen van bestaande en geplande windparken op zee. Ook is duidelijker geworden wat de cruciale kennisleemtes zijn, en dus welke onderzoeken prioriteit moeten krijgen voor Wozep. Het uitgebreide overzicht van lopend nationaal en internationaal onderzoek dat de workshop heeft opgeleverd, helpt daarbij.
Meer weten?
Op het Noordzeeloket is het rapport Macro-avoidance of Seabirds: Key Findings from a Specialist Workshop (pdf, 1 MB) te vinden. Of lees eerst de duiding bij het rapport.