Nieuwsflits augustus 2026
Deze nieuwsflits biedt een diversiteit aan onderwerpen. Recent is het rapport met een integrale analyse van verschillende meerjarige vleermuisdatasets afgerond, waardoor er nieuwe inzichten zijn ontstaan in de migratie van de ruige dwergvleermuis over de Noordzee. Verder zijn er nieuwe data ingewonnen door het zenderen van zeehonden, waarmee we actuele gegevens krijgen over het (zwem)gedrag van deze zeezoogdieren. Een belangrijke vraag daarbij is: komen ze in windparken? Dan een weergave van de meeting met experts uit België en Nederland waarin gediscussieerd is over de mogelijke oorzaak van verstoring van kust- en zeevogels door windparken. De uitkomsten zijn richtinggevend voor nieuw Wozep-onderzoek om beter te begrijpen hoe verstoring werkt en doorwerkt in de populatiegrootte. Ook delen we de resultaten met jullie van het onderzoek naar de effecten op het mariene leven van elektromagnetische velden (EMV) als gevolg van stroomkabels in de zeebodem. Het onderzoek geeft inzicht in de verspreiding van deze velden binnen windparken en laat zien welke beschermde soorten de grootste risico’s lopen. Tot slot heeft een stageonderzoek op een rij gezet wat bekend is over de ecologische effecten van de ontmanteling van windparken op zee (decommissioning). Voor de eerste windparken op zee eindigt binnen afzienbare tijd het contract en is decommissioning aan de orde. Over de ecologische gevolgen blijkt nog veel onbekend; aanvullend onderzoek is de komende jaren nodig.
Veel leesplezier en een fijne nazomer gewenst!
Ingeborg van Splunder,
programmamanager Wozep
PS: Wozep zal een workshop verzorgen tijdens de Noordzeedagen op 1 en 2 oktober; hopelijk zien we jullie in Deltapark Neeltje Jans in Zeeland!
Nieuw onderzoek geeft completer beeld van vleermuismigratie over de Noordzee
Wozep heeft in de periode 2016-2023 migratiegegevens verzameld van de ruige dwergvleermuis met twee methodes: met een netwerk van offshore batdetectors en door ruige dwergvleermuizen te zenderen, waarbij een netwerk van ontvangstations de gezenderde dieren kan volgen (telemetrie). De twee datasets die dat heeft opgeleverd zijn nu in samenhang geanalyseerd. Dat heeft verrassende inzichten opgeleverd.
Succesvol zenderonderzoek: meer inzicht in gedrag zeehonden in de Noordzee
In het voor- en najaar van 2025 hebben onderzoekers van Wageningen Marine Research, in opdracht van Wozep, bij Den Helder 28 zeehonden voorzien van een GPS-zender. Alle zenders hebben data van het gedrag en de verspreiding van de gewone zeehond in de Noordzee en Waddenzee verzameld, wat ook het doel van het onderzoek was. In vervolgstudies zullen deze gegevens worden geanalyseerd en geïntegreerd in verspreidingskaarten van zeehonden. Deze kaarten kunnen breed worden toegepast om de invloed van veranderingen in de Noordzee op populatieniveau te beoordelen.
Meer inzicht in vermijding van windparkgebieden door kust- en zeevogels na expertworkshop
Sommige kust- en zeevogels vertonen zich minder in of rond windparkgebieden dan buiten die gebieden – er is dus sprake van vermijding. We weten nog weinig van de oorzaken en mechanismen van dit gedrag. Een workshop met experts uit Nederland en België heeft daarin nieuwe inzichten opgeleverd. Vooral visuele verstoring zien de experts als belangrijke factor voor vermijding. Conclusies uit de workshop vormen de start voor vervolgonderzoek.
Meer inzicht in EMV-effecten op zeeleven
Met de groei van het aantal windparken op zee, neemt ook het aantal elektriciteitskabels op de Noordzeebodem toe. Deze kabels zorgen voor elektromagnetische velden (EMV) die effect kunnen hebben op mariene soorten, bijvoorbeeld op hun foerageer- of migratiegedrag. Door een recent afgerond Wozep-onderzoek hebben we meer inzicht in hoe en in welke omvang EMV zich in een windpark verspreidt. Ook hebben we een beter beeld welke beschermde soorten het meeste risico lopen op negatieve effecten van EMV. Daarmee vormt het onderzoek een belangrijke stap om mogelijke effecten van EMV op het zeeleven beter te begrijpen.
Wat zijn de ecologische effecten van ontmanteling van windparken op zee?
De eerste Nederlandse windparken op zee naderen het einde van hun levensduur. Dat wil zeggen dat de turbines - volgens de huidige beleidsvoorschriften - volledig verwijderd moeten worden. Maar wat gebeurt er met de natuur als deze parken worden afgebroken? Daarover is nog weinig bekend. Een recent stageonderzoek heeft de ecologische effecten van verschillende ontmantelingsscenario’s op een rij gezet. Wat zijn bijvoorbeeld de gevolgen van volledige verwijdering van funderingen afgezet tegen de gevolgen van gedeeltelijke verwijdering, dat wil zeggen met behoud van steenbestortingen?