Nieuw onderzoek geeft completer beeld van vleermuismigratie over de Noordzee
Wozep heeft in de periode 2016-2023 migratiegegevens verzameld van de ruige dwergvleermuis met twee methodes: met een netwerk van offshore batdetectors en door ruige dwergvleermuizen te zenderen, waarbij een netwerk van ontvangstations de gezenderde dieren kan volgen (telemetrie). De twee datasets die dat heeft opgeleverd zijn nu in samenhang geanalyseerd. Dat heeft verrassende inzichten opgeleverd.
Een van de nieuwe inzichten is dat de voorjaarsmigratie van de ruige dwergvleermuis complexer is dan eerder werd aangenomen. Er blijken twee groepen migrerende vleermuizen te bestaan: één die afkomstig is uit het Verenigd Koninkrijk en in mei/juni over zee trekt, en één die waarschijnlijk afkomstig is van het Europese vasteland in de periode maart/april en waarvan soms dieren verdriften naar zee onder invloed van windomstandigheden tijdens de migratie. Dit wijst erop dat de soort meerdere migratie-‘strategieën’ hanteert, wat de aanwezigheid van vleermuizen op zee op verschillende momenten in het voorjaar kan verklaren.
Migratiegedrag verschilt per dier
In het najaar blijken gedrag en migratiepatronen sterk te variëren afhankelijk van leeftijd en geslacht; waarbij volwassen mannetjes grotendeels plaats-vast zijn in tegenstelling tot vrouwtjes en eerstejaars dieren.
Verder is duidelijker geworden hoe cruciaal de invloed van weersomstandigheden is in de keuzes die vleermuizen maken in het voor- en najaar. Ze vertrekken bij voorkeur bij onbewolkte luchten en met matige meewind, en zelfs bij hogere windsnelheden (tot 9 m/s) dan tot nu toe werd verondersteld. Ongunstige omstandigheden, zoals zijwind of regen, vermijden ze juist.
Deel van migratie per dataset
Tegelijkertijd blijkt ook dat de gebruikte onderzoeksmethoden (batdetector of telemetrie) verschillende delen van deze migratie vastleggen. Akoestische monitoring detecteert vooral vleermuizen tijdens tussenstops of wanneer weersomstandigheden minder gunstig zijn, terwijl met telemetrie gevolgde dieren onder gunstige weersomstandigheden vaak onopgemerkt blijven, met name wanneer zij op grotere hoogte vliegen en profiteren van gunstige windomstandigheden.
Completer beeld
De gecombineerde analyse van akoestische monitoring en telemetrie levert een completer beeld op van de migratie van ruige dwergvleermuizen over de Noordzee. De resultaten vergroten de kennis over wanneer en onder welke omstandigheden vleermuizen op zee aanwezig zijn en kunnen bijdragen aan betere milieueffectinschattingen en mitigerende maatregelen voor windparken op zee.
Meer weten?
Het rapport Additional analyses of bat migration accross the North Sea (pdf, 13 MB) is te vinden op het Noordzeeloket. Of lees eerst de duiding.