GPS analyse kleine mantelmeeuw

Voor de verbetering van aanvaringsberekeningen van vogels met windparken op zee zijn veldgegevens nodig zoals soortspecifieke vliegsnelheden en uitwijkpercentages. In opdracht van Wozep zijn in 2020 25 kleine mantelmeeuwen en 25 zilvermeeuwen gezenderd en in 2021 nog eens 50 kleine mantelmeeuwen. Op basis van de verkregen data is in 2022 het rapport “Tracking lesser black-backed and herring gulls in the Dutch Delta” (pdf, 25 MB) opgeleverd. Ook daarna hebben de gps-zenders nog data verzameld. Deze data zijn gebruikt om meer inzicht te krijgen in het gedrag van de meeuwen in en rondom het windpark Borssele.

Aanleiding van het onderzoek

Terwijl sommige zeevogels offshore windparken mijden, voelen anderen zich erdoor aangetrokken. Beide gedragingen kunnen schadelijke gevolgen hebben: vermijding kan leiden tot habitatverlies of barrières creëren ten opzichte van foerageergebieden, terwijl aantrekking het risico op botsingen kan vergroten. Zeevogels die zich voeden met visserij-discards (bijvangst die overboord wordt gegooid) lijken offshore windparken te mijden, terwijl ze waarschijnlijk worden aangetrokken door visserijactiviteiten die verboden zijn in de windparken, en daar dus niet voorkomen. Om daarover meer kennis te verkrijgen zijn in een eerder onderzoek kleine mantelmeeuwen en zilvermeeuwen in de Zeeuwse delta, in de omgeving van windpark Borssele, voorzien van een GPS-zender. Deze zenders verzamelen nog steeds data. Deze data zijn nu geanalyseerd.

Resultaten van het onderzoek

Individuen van de kleine mantelmeeuw varieerden sterk in de tijd die ze op zee doorbrachten en bleven doordeweeks langer op zee dan in het weekend, de dagen dat er minder visserij plaatsvindt. Op zee gebruikten vogels anderhalf keer zo vaak gebieden met recente visserijactiviteiten in vergelijking met gebieden zonder. Uit de vergelijking van data van weekdagen (met visserij) en weekenddagen (zonder visserij), bleek geen duidelijk verschil in de mate van vermijding van het windpark. Aantrekking tot vissersschepen buiten het park lijkt dus niet de oorzaak van de hogere aantallen kleine mantelmeeuwen buiten het park. Er lijkt sprake te zijn van actieve vermijding van het park. Wel varieerden individuele reacties aanzienlijk. Tot slot, zou er sprake kunnen zijn van verschillen in prooibeschikbaarheid binnen versus buiten het windpark.
Tijdens het onderzoek is ook inzicht verkregen in de vliegsnelheid en vlieghoogte. De kleine mantelmeeuw lijkt in een windpark sneller en hoger te vliegen dan daarbuiten, mogelijk veroorzaakt door de afwezigheid van vissersschepen en de potentiële voedselbronnen die deze bieden.
De data voor de zilvermeeuw laten zien dat de vogels bij voorkeur dicht bij de kust blijven, waardoor ze überhaupt nauwelijks in de buurt van het windparkBorssele komen. Gedrag in het windpark kon daarom niet onderzocht worden. Wel is informatie verkregen over de vliegsnelheid buiten het windpark.

Gebruik en vervolg

Vermijdingsgedrag, vliegsnelheid en vlieghoogte zijn belangrijke parameters van aanvaringsmodellen. Er blijkt grote individuele variatie in macro-avoidance van kleine mantelmeeuwen. De nieuwe schattingen van de vliegsnelheid en vlieghoogte zijn direct toepasbaar in aanvaringsmodellen.
De nieuwe kennis wordt gebruikt om realistischere modelberekeningen te doen van aanvaringslachtoffers in het KEC en de MER bij een kavelbesluit. Deze modelberekeningen worden gebruikt omdat er op dit moment nog onvoldoende data beschikbaar zijn over daadwerkelijke aanvaringen. Aanvullend hierop is Wozep bezig met het daadwerkelijk meten van aanvaringen, ter validatie van dit soort modellen, waarbij ook internationaal wordt samengewerkt.
Rapport: How Lesser Blackbacked Gulls respond to offshore wind farms and fishing vessels (pdf, 11 MB)