Ga naar de inhoud
beeldmerk RijksoverheidRijkswaterstaatMinisterie van Infrastructuur en Waterstaat
Direct naar
  • Over Noordzeeloket
  • English
  • Sitemap
Noordzeeloket
  • Home
  • Nieuws
  • Functies en gebruik
  • Beleid
  • Beheer
  • Omgeving
  • Publicaties
  • Atlas actueel
  • Over Noordzeeloket
  • English
  • Sitemap
  1. Home ›
  2. Functies en gebruik ›
  3. Zand- en grindwinning ›
  4. Onderzoeken Zand uit Zee ›
  5. Onderzoeksthema’s ›
  6. Zwarte zee-eenden

Zwarte zee-eenden

Onderzoeken

  • Zwarte zee-eenden
    • Ruiende zwarte zee-eenden
    • Zandwingebieden belangrijk voor zwarte zee-eenden?
    • Telemetrie zwarte zee-eenden
    • Nieuws over Zwarte zee-eenden
  • Schelpdierbanken
    • Onderzoek met speciale multi-beam
    • Nieuws over schelpdierbanken
  • Rekolonisatie
    • Nieuws over rekolonisatie
    • Rekolonisatie na zandwinning
  • Fijn sediment & ecologie
    • Nieuws over Fijn sediment & ecologie
  • Slim zandwinnen
    • Nieuws over Slim zandwinnen
  • Zeehonden en zandtransport
    • Nieuws over Zeehonden en zandtransport

Zwarte zee-eenden

De Noordzee is van groot belang voor zwarte zee-eenden. Ze leven hier voornamelijk van schelpdieren die van de zeebodem worden opgedoken, intact worden doorgeslikt en in de gespierde maag worden gekraakt. Zwarte zee-eenden komen vanaf september en oktober in grote aantallen in Nederlandse wateren aan. De aantallen nemen weer af na een doortrekpiek in april. Zwarte zee-eenden kunnen in grote groepen van vele duizenden of zelfs tienduizenden vogels bij elkaar voorkomen in die gebieden waar voldoende voedsel aanwezig is. De grootste groepen overwinteren binnen Nederland gewoonlijk ten noorden van de Waddeneilanden. Voor de kust van Noord-Holland en ook in de Voordelta worden groepen zwarte zee-eenden aangetroffen. Soms overzomeren en ruien zwarte zee-eenden in Nederland. Daarmee is de zwarte zee-eend jaarrond aanwezig. In de Noordzeekustzone en Voordelta gelden instandhoudingsdoelstellingen voor deze karakteristieke soort van onze kust.

Waarom doen we onderzoek?

De instandhoudingsdoelstellingen voor de zwarte zee-eend in de Natura 2000-gebieden worden al geruime tijd niet behaald. Het winnen en transporteren van zand uit zee naar de kust kan invloed hebben op de populatieomvang van de zwarte zee-eend in de Nederlandse kustwateren. De zandwinactiviteiten kunnen aanwezige eenden verstoren en invloed hebben op de hoeveelheid en kwaliteit van hun voedsel: schelpdieren in en op de zeebodem. Beide effecten kunnen elkaar versterken, bijvoorbeeld doordat er onvoldoende rustige foerageergebieden overblijven met voldoende voedsel van goede kwaliteit.

We doen onderzoek naar de vragen

  • Welke factoren en processen sturen de in Nederland aanwezige aantallen zwarte zee-eenden?
  • Beïnvloeden zandwinning en zandtransport deze factoren en processen en zo ja is dit van invloed op het al dan niet behalen van de instandhoudingsdoelstellingen?

Nieuws

Verspreiding, voedsel en verstoring van zwarte zee-eenden in de Noordzee gevolgd

De zwarte zee-eend (Melanitta nigra) is een belangrijke, beschermde vogelsoort in de Noordzee. Maar de instandhoudingsdoelen voor deze soort worden al lange tijd niet behaald. Daarom doen we in het monitoringsprogramma voor zandwinning op zee uitgebreid onderzoek naar deze diersoort. De resultaten van dit onderzoek, uitgevoerd in opdracht van Rijkswaterstaat en Stichting La MER, zijn inmiddels bekend.

20 juni 2025

Zwarte zee-eenden observeren met een drone-camera

Rijkswaterstaat is gestart met een proef waarin we verkennen of we met behulp  van speciale drones zwarte zee-eenden op de Noordzee kunnen vinden en observeren, zonder de vogels te verstoren.

5 september 2023
Delen
  • Delen op Facebook
  • Delen op LinkedIn
  • Delen op X
  • Download PDF

Over Noordzeeloket

Dit is het Noordzeeloket. De snelste weg naar overheidsinformatie over de Noordzee. Over hoe de rijksoverheid de Noordzee beheert en hoe de ruimte op de Noordzee is verdeeld. Wat op de Noordzee kan en mag, en welke regels en voorwaarden daarvoor gelden. Waar je moet zijn voor welke vergunning. Welk nationaal en internationaal beleid van kracht is.

Lees meer

Service

  • Toegankelijkheid
  • Cookies
  • Privacyverklaring
  • Copyright
  • Archief

Contact

Heb je een vraag of opmerking? Neem contact op via het contactformulier.